توانمندی بانوان و نقش جمعهای محلهمحور در حل مسائل جامعه
به گزارش جایگاه خبر، جامعه ایران در شرایط کنونی با مجموعهای از فشارهای همزمان اقتصادی، اجتماعی و امنیتی
مواجه است .تشدید مشکلات معیشتی، تهدیدات منطقهای و فضای روانی ناشی از سایه جنگ،ضرورت بازتعریف الگوهای حکمرانی اجتماعی و تقویت تابآوری ملی را بیش از پیش نمایان ساخته است .تجربههای تاریخی و واقعیتهای اجتماعی کشور نشان میدهد که بانوان، بهویژ
ه در سطح خانواده و محله، یکی از مؤثرترین ظرفیتهای حل مسئله و حفظ انسجام اجتماعی محسوب میشوند.
بانوان بهدلیل نقش چندلایه خود در مدیریت خانواده، آموزش غیررسمی، اقتصاد خرد وشبکههای ارتباطی محلی، توانایی ویژهای در تشخیص زودهنگام مسائل، مدیریت منابع
محدود و جلوگیری از تعمیق آسیبهای اجتماعی دارند .این توانمندیها در شرایط فشارمعیشتی و نااطمینانی اجتماعی، به سازوکارهای خودتنظیم اجتماعی تبدیل میشود که پیش
از مداخله ساختارهای رسمی، ثبات نسبی را در جامعه حفظ میکند.
در شرایط تهدید و سایه جنگ، اًمنیت صرفا مفهومی نظامی نیست، بلکه بیش از هر چیز به آرامش روانی، اعتماد اجتماعی و انسجام درونی جامعه وابسته است .بانوان در این میان نقش محوری در حفظ ثبات روانی خانوادهها، کاهش اضطراب اجتماعی و جلوگیری از فروپاشی
سرمایه اجتماعی ایفا میکنند .این نقش در تاریخ معاصر ایران بارها به اثبات رسیده وهمچنان یکی از ستونهای پایداری اجتماعی کشور است.
جمعهای محلهمحور، بهعنوان کوچکترین و در عین حال مؤثرترین واحد کنش اجتماعی، بستراصلی بروز این توانمندی هستند .این جمعها مسائل را در نزدیکترین سطح به واقعیت زندگی مردم شناسایی و مدیریت میکنند، اعتماد اجتماعی را بازتولید مینمایند و مشارکت داوطلبانه را فعال میسازند .در اغلب موارد، بانوان محور شکلگیری، تداوم و اثربخشی این جمعهاهستند.
جمعهای محلهمحور بانوان میتوانند با همیاری، تولید خرد، توزیع هدفمند حمایتها و مراقبت اجتماعی، فشار معیشتی را کاهش دهند، از بروز آسیبهای اجتماعی پیشگیری کنند و احساس امنیت روانی را در محلات تقویت نمایند .این اقدامات بدون نیاز به ساختارهای سنگین اداری،با هزینه اندک و بر پایه اعتماد و شناخت محلی انجام میشود و از کارآمدترین شیوههای حل مسئله در شرایط پیچیده کنونی است.
تقویت این جمعها در سطح محله، آثار خود را در سطح شهر و کشور نیز نمایان میسازد .کاهش بار مداخله نهادهای رسمی، افزایش کارآمدی مدیریت شهری، تقویت مشارکت اجتماعی
و در نهایت افزایش تابآوری ملی در برابر فشارهای اقتصادی و تهدیدات امنیتی، از نتایج مستقیم این رویکرد است .شبکهسازی میان جمعهای محلهمحور بانوان، انسجام اجتماعی راتقویت کرده و بستر جنگ روانی و بیثباتسازی اجتماعی دشمن را خنثی مینماید.
در شرایط فعلی، توانمندسازی بانوان و حمایت هدفمند از جمعهای محلهمحور، اقدامی حمایتی یا نمادین نیست، بلکه ضرورتی راهبردی در حکمرانی اجتماعی و امنیت ملی به شمارمیرود .این مسیر، کم هزینه، بومی، پایدار و متکی بر سرمایه اجتماعی درونی جامعه است ومیتواند حل مسائل را از سطح دولت به بطن جامعه منتقل کرده و در عین حال اقتدار و کارآمدی حاکمیت را تقویت نماید.
شهره صادقی کارشناس مسائل فرهنگی و اجتماعی
