رمضان، بهارجان و جامعه
به گزارش جایگاه خبر، ماه مبارک رمضان، فصل نزول قرآن کریم و موسم بازگشت به حقیقت انسان است.
«شَهْرُ رَمَضَانَ الَّذِی أُنزِلَ فِیهِ الْقُرْآنُ هُدًى لِّلنَّاسِ» بقره، ۱۸۵
قرآن، کتاب هدایت، کتاب ساختن و کتاب حرکت است.
تزکیه و خودسازی
قرآن، نخست انسان را به تزکیه دعوت میکند:
«قَدْ أَفْلَحَ مَن زَكَّاهَا» سوره شمس، ۹
«قَدْ أَفْلَحَ مَن تَزَكَّىٰ» اعلی، ۱۴
رسالت پیامبر نیز تزکیه است:
«یُزَكِّیهِمْ وَیُعَلِّمُهُمُ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ» جمعه،۲
امیرالمؤمنین امام علی در نهجالبلاغه میفرماید:
«اَللهَ اللهَ فِی القُرآنِ، لا یَسبِقُکُم بِالعَمَلِ بِهِ غَیرُکُم»
خدا را، خدا را درباره قرآن! مبادا دیگران در عمل به آن از شما پیشی گیرند.
تعلیم و آگاهی
قرآن، کتاب تعلیم و دانایی است:
«اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ» علق، ۱
«هَلْ یَسْتَوِی الَّذِینَ یَعْلَمُونَ وَالَّذِینَ لَا یَعْلَمُونَ» زمر، ۹
پیامبر اکرم محمد فرمودند:
«خَیْرُکُم مَن تَعَلَّمَ القُرآنَ وَعَلَّمَهُ»
(بهترین شما کسی است که قرآن بیاموزد و آموزش دهد.)
عمل صالح و سازندگی
قرآن ایمان را همواره در کنار عمل صالح میآورد:
«إِنَّ الَّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ» (آیات متعدد)
«مَنْ عَمِلَ صَالِحًا مِّن ذَكَرٍ أَوْ أُنثَىٰ… فَلَنُحْیِیَنَّهُ حَیَاةً طَیِّبَةً» نحل، ۹۷
در حوزه خانواده:
«وَبِالْوَالِدَیْنِ إِحْسَانًا» نساء، ۳۶
در حوزه اقتصاد حلال:
«كُلُوا مِن طَیِّبَاتِ مَا رَزَقْنَاكُمْ»
بقره، ۱۷۲
«وَأَحَلَّ اللَّهُ الْبَیْعَ وَحَرَّمَ الرِّبَا»
بقره، ۲۷۵
جهاد؛ حرکت در مسیر عزت
قرآن، جهاد را در ابعاد مختلف مطرح میکند:
⚔️ جهاد دفاعی:
«وَقَاتِلُوا فِی سَبِیلِ اللَّهِ الَّذِینَ یُقَاتِلُونَكُمْ» بقره، ۱۹۰
📖 جهاد کبیر”مبارزه فرهنگی و فکری” :
«فَلَا تُطِعِ الْكَافِرِینَ وَجَاهِدْهُم بِهِ جِهَادًا كَبِیرًا» فرقان، ۵۲
جهاد با مال و جان:
«انفِرُوا خِفَافًا وَثِقَالًا وَجَاهِدُوا بِأَمْوَالِكُمْ وَأَنفُسِكُمْ» توبه، ۴۱
جهاد اکبر (مبارزه با نفس) در کلام پیامبر اکرم ص آمده است:
«رَجَعْنَا مِنَ الْجِهَادِ الْأَصْغَرِ إِلَى الْجِهَادِ الْأَكْبَرِ»
از جهاد کوچک به جهاد بزرگ، یعنی جهاد با نفس، بازگشتیم.
قرآن؛ محور عزت امت
عالمان شیعه و اهل سنت، قرآن را محور وحدت دانستهاند.
امام محمد غزالی قرآن را احیاگر دل و جامعه میدانست.
علامه طباطبایی آن را نظام جامع هدایت معرفی میکند.
قرآن میفرماید:
«وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِیعًا» آلعمران، ۱۰۳
و نیز:
«إِن تَنصُرُوا اللَّهَ یَنصُرْكُمْ» محمد، ۷
امروز ملتهای مقاوم در غزه و یمن با صبر و استقامت، جلوهای از فرهنگ قرآنی را به نمایش گذاشتهاند؛ صبری که وعده الهی درباره آن روشن است:
«إِنَّ اللَّهَ مَعَ الصَّابِرِینَ» بقره، ۱۵۳
جمعبندی
رمضان، بهار قرآن است؛
و قرآن، بهار دلها، بهار خانوادهها و بهار جامعهها.
اگر تلاوت را با تدبر، تدبر را با تزکیه و تزکیه را با عمل صالح همراه کنیم، نور قرآن در جان و جامعه ما جاری خواهد شد و عزت، وحدت و پیشرفت را به ارمغان خواهد آورد.
والعاقبه للمتقین
✍️ عشرت شایق
📅 ۳۰ بهمن ۱۴۰۴
📅 اول رمضان ۱۴۴۷
📅۱۹ فوریه ۲۰۲۶
