«اعتیادآور نیست»، دروازهای به سوی تباهی
به گزارش جایگاه خبر، شهر زیر پوست خود، آرامآرام به معضلی خزنده و پنهان دچار است. معضلی که برخلاف مواد مخدر سنتی، با لبخند و شعار «اینکه اعتیادآور نیست» در حال گسترش است. گزارشهای میدانی و گفتگو با متخصصان نشان میدهد، حشیش به سرعت در حال تبدیل شدن به اولین تجربه مصرف مواد مخدر در میان نوجوانان و جوانان پایتخت است. اما واقعیتِ پشت این ظاهر تفریحی، چیست؟
از یک تفریح دوستانه تا وابستگی عمیق
در سالهای اخیر، مصرف حشیش از محافل مخفی به دورهمیهای دوستانه راه یافته است. یک دانشجوی ۲۱ ساله که نخواست نامش فاش شود، میگوید: «اولش همه میگفتند یک سرگرمی است، مثل سیگار کشیدن، فقط حس بهتری دارد. هیچکس فکر نمیکرد بعد از مدتی نتواند بدون آن زندگی کند.» این باور غلط که «حشیش اعتیادآور نیست»، نه تنها در میان مصرفکنندگان که حتی در خانوادهها نیز رواج دارد.
دکتر سروش حسینی، روانپزشک و متخصص اعتیاد، در این باره میگوید: «مهمترین خطر در مورد حشیش، همین باور غلط است. اعتیاد فقط وابستگی فیزیکی نیست. وابستگی روانی به حشیش، فرد را به شدت آسیبپذیر میکند. بیخوابی، اضطراب شدید، کجخلقی و میل سیریناپذیر به مصرف، تنها بخشی از علائم ترک روانی است که میتواند زندگی فرد را مختل کند.»
وقتی «یک گیاه طبیعی» ذهنها را میبلعد
یکی دیگر از دلایل گرایش گسترده به حشیش، تصور «طبیعی و بیخطر» بودن آن است. مریم قادری، مادر یک نوجوان ۱۷ ساله که درگیر مصرف است، با بغض میگوید: «وقتی فهمیدم پسرم مصرف میکند، شوکه شدم. به او گفتم مگر این ماده گیاهی نیست؟ چطور میتواند اینقدر خطرناک باشد؟»
پاسخ این سؤال در مادهای به نام THC نهفته است. پروفسور محمدی، متخصص مغز و اعصاب، توضیح میدهد: «قدرت این ماده در حشیشهای امروزی بسیار بیشتر از گذشته است. این ماده مستقیماً بر سیستم عصبی مرکزی تأثیر میگذارد و میتواند باعث اختلال در حافظه، تمرکز و در بلندمدت، منجر به بروز بیماریهای جدی روانی مانند سایکوز یا اسکیزوفرنی در افراد مستعد شود. بسیاری از مراجعین ما کسانی هستند که با باور به بیخطربودن این ماده، به مرز جنون رسیدهاند.»
زنگ خطر برای خانوادهها
یکی از نقاط ضعف اصلی در این میدان، عدم آگاهی خانوادههاست. بسیاری از والدین، از نشانههای مصرف در فرزندان خود بیخبرند و یا این نشانهها را به حساب تغییرات خلقی دوران نوجوانی میگذارند. رضا نوری، مددکار اجتماعی، میگوید: «نشانههایی مانند کاهش ناگهانی نمرات درسی، انزوای اجتماعی، تغییرات شدید خلقی و یا درخواست پول بیشتر، زنگ هشداری است که والدین نباید از آن غافل شوند.»
به عقیده کارشناسان، مقابله با این پدیده نوظهور نیازمند آگاهیبخشی گسترده در سطح جامعه و خانوادههاست. مدارس، رسانهها و نهادهای فرهنگی باید با شکستن تابوی صحبت درباره این موضوع، اطلاعات صحیح و علمی را به دست جوانان و والدین برسانند. در غیر این صورت، شاید فردا دیر باشد.
تهیه و تنظیم – سارا پیرانه