اربعین؛ رخدادی که خود، رسانه است
به گزارش جایگاه خبر، سیدمحمدرضا خوشرو، رئیس شورای علمی کمیته فرهنگی آموزشی اربعین هم در این نشست، با تبیین ضرورت تغییر نگاه به پدیده اربعین گفت: این رویداد را نباید صرفاً یک مراسم یا تجمع گسترده دانست، بلکه باید آن را خودِ یک رخداد رسانهای و در حال تولید محتوا، انتقال معنا و شکلدهی به شبکهای از کنشگران تلقی کرد.
وی افزود: در اربعین، برخلاف الگوی رایج نظام رسانهای جهان که بر فردمحوری، قهرمانسازی، ضدقهرمانپردازی و جلب توجه از مسیر برجستهسازی اشخاص استوار است، با الگویی متفاوت مواجه هستیم، الگویی که در آن مردم نه به صورت توده، بلکه به مثابه شبکهای زنده و معنادار دیده میشوند و همه کنشگران، از زائر تا خادم، به یک اندازه اهمیت دارند.
خوشرو اضافه کرد در این میدان هیچکس نمیتواند خود را قهرمان اربعین بنامد و همین ویژگی، در نسبت با نظم مرسوم رسانهای جهان، تفاوتی شگفت و معنادار پدید آورده است چرا که اربعین، جز محوریت سیدالشهدا(ع))، بر مدار رئیس، چهره و قهرمان دنیایی نمیچرخد و همین امر، قواعد تثبیتشده رسانهای جهان را دچار اختلال و چالش کرده است.
وی در ادامه با اشاره به بایکوت و تحریف رسانهای اربعین در بخشهایی از رسانههای عمومی جهان گفت: با وجود جذابیتهای فراوان این پدیده از منظر اصول متداول، اربعین در بسیاری از موارد یا تحریف میشود، یا به کنشی محدود از سوی گروهی خاص تقلیل مییابد و یا با روایتهایی سطحی و کوچکساز از آن یاد میشود.
خوشرو با اشاره به برخی راهکارهای پیشنهادی برای عبور از این وضعیت افزود: سرمایهگذاری بر مستندسازیهای مبتنی بر نگاه موضوعمحور و سوژهمحور باید در دستور کار قرار گیرد، چرا که نمایش صرف از جمعیت انبوه، دیگر کارکرد گذشته را ندارد و رسانه برای اثرگذاری جهانی نیازمند روایت پردازی معنادار است.
وی گفت: استفاده از خبرنگاران بینالمللی، انتخاب سوژههای قابل خبر شدن به جای بسنده کردن به کلیت عظیم مراسم، راهاندازی اتاق خبر بینالمللی در کنار دیگر اتاقهای خبر، توجه دقیقتر به مخاطب فراملی، تولید چهرههای حاصل و قابل اعتماد برای ترجمه فرهنگی اربعین، ورود فعال به حوزه دانشگاه و مطالعات بینالمللی و نیز عملیات رسانهای مشترک با عراقیها، بهویژه رسانههای عراقی و دیگر رسانههای بینالمللی، میتواند به خروج از بایکوت و کاهش نگاه شعاری و شعارزده کمک کند.
رئیس شورای علمی کمیته فرهنگی آموزشی اربعین تأکید کرد: اربعین در ذات خود یک سوژه تمدنی است، الگویی تمدنی که الگوی تمدنی غرب را به چالش میکشد و همین، ظرفیت شکلگیری جذابیتی تازه برای مخاطب جهانی را فراهم میآورد.
