انقلابی در توسعه ساختاری وزارت آموزش وپرورش

به گزارش جایگاه خبر، جناب آقای دکتر کاظمی
وزیر محترم آموزش‌ و پرورش
با سلام و احترام

با عنایت به مسئولیت خطیر جنابعالی در وزارت آموزش و پرورش و اهتمامی که همواره نسبت به ارتقاء نظام تعلیم و تربیت کشور داشته‌اید، به استحضار می‌رساند یکی از چالش‌های جدی و بنیادین این وزارتخانه، کمبود قریب به ۲۰۰ هزار نیروی معلم متخصص و تربیت‌یافته در سراسر کشور است؛ معلمانی که هم از دانش نظری کافی برخوردار باشند و هم تجربه‌ عملی لازم برای ورود مؤثر به عرصه آموزش و تربیت دانش‌آموزان را دارا باشند.

پروسه تربیت معلم از طریق دانشگاه فرهنگیان و سایر مجاری رسمی، هرچند اصولی و بنیادین است، اما زمان‌بر بوده و نمی‌تواند پاسخگوی نیاز فوری نظام آموزشی در شرایط کنونی باشد. در این راستا، پیشنهاد می‌گردد از ظرفیت فرزندان فرهنگیان و معلمان بازنشسته که دارای تحصیلات مرتبط، انگیزه بالا و تجربه عملی در کنار والدین معلم خود هستند، استفاده شود.

این قشر از جامعه، با بهره‌گیری از فضای علمی و تربیتی خانواده، عملاً بسیاری از اصول تعلیم و تربیت را به صورت میدانی آموخته‌اند و در کنار پدر یا مادر فرهنگی خود، سال‌ها تجربه‌ی غیررسمی ولی مؤثر کسب کرده‌اند. به عنوان نمونه، این‌جانب دکتر حمیدرضا عباسی‌مقدم با سابقه ۳۰ سال خدمت در آموزش و پرورش منطقه ۱۴ تهران، دو فرزند پسر دارم که هر دو دارای مدرک کارشناسی‌ارشد در رشته تربیت‌بدنی هستند و از سنین پایین با فضای آموزش، انضباط کاری و اصول تربیتی آشنا شده‌اند. این در حالی است که به‌دلیل موانع ساختاری موجود در فرآیند جذب معلم، این سرمایه‌های انسانی توانمند و آماده به‌کار، بدون بهره‌برداری مؤثر باقی مانده‌اند.

خواهشمند است دستور فرمایید سازوکاری تسهیل‌گر و کارآمد برای شناسایی، ساماندهی و به‌کارگیری فرزندان تحصیل‌کرده‌ی معلمان و فرهنگیان بازنشسته طراحی و اجرا گردد تا با کمترین هزینه، بیشترین بهره‌وری در جبران کمبود نیروی انسانی حاصل شود.

با تشکر و احترام
دکتر حمیدرضا عباسی‌مقدم
بازنشسته آموزش‌ و پرورش منطقه ۱۴ تهران,متخصص مدیریت ،رییس سازمان نخبگان ورزشی جهان

نشانی: wseo-sport.com

قطعاً، می‌توان این پیشنهاد را در قالب طرحی جامع، مستدل و اجرایی‌ تهیه کرد تا فقط یک درخواست شخصی تلقی نشود، بلکه به‌عنوان یک راهکار ملی برای حل بخشی از بحران نیروی انسانی در آموزش‌وپرورش مورد توجه قرار گیرد.

در ادامه، نسخه‌ای با کیفیت بالاتر و ساختار طرح جامع برای ارائه به وزارت آموزش‌وپرورش آماده کرده‌ام که شامل:

1. مقدمه و ضرورت طرح

2. شرح مسئله

3. اهداف طرح

4. راهکار اجرایی پیشنهادی

5. مزایا و نتایج مورد انتظار

6. نمونه‌ی عینی و تجربه میدانی

7. پیشنهاد نهایی

—

عنوان طرح: بهره‌برداری هدفمند از ظرفیت فرزندان فرهنگیان در جبران کمبود نیروی انسانی آموزش و پرورش

—

۱. مقدمه و ضرورت طرح
وزارت آموزش و پرورش به‌عنوان مهم‌ترین نهاد تربیت نیروی انسانی در کشور، با چالش تاریخی کمبود معلم روبه‌رو است. بر اساس آمارهای رسمی، کمبود بیش از ۲۰۰ هزار معلم در سال تحصیلی، کیفیت آموزش را به‌شدت تحت تأثیر قرار داده است. از طرفی، فرآیندهای رسمی جذب معلم از طریق دانشگاه فرهنگیان و آزمون‌های استخدامی، زمان‌بر و ظرفیت‌پذیر نیستند و نیاز به راهکارهای مکمل فوری و مؤثر دارد.

—

۲. شرح مسئله
جذب نیروی انسانی در آموزش و پرورش، نه‌تنها با کندی و پیچیدگی‌های بوروکراتیک مواجه است، بلکه گاه سرمایه‌های انسانی ارزشمند مانند فرزندان تحصیل‌کرده معلمان و فرهنگیان بازنشسته، به‌دلیل محدودیت‌های ساختاری، پشت درهای بسته استخدام می‌مانند؛ در حالی‌که این افراد:

دارای تحصیلات مرتبط در رشته‌های مورد نیاز وزارت آموزش‌وپرورش هستند؛

از کودکی با فضای تعلیم و تربیت رشد یافته‌اند؛

از تجربه مستقیم والدین فرهنگی خود بهره‌مند شده‌اند؛

و قابلیت ورود سریع و کم‌هزینه به کلاس‌های درس را دارند.

—

۳. اهداف طرح

کاهش سریع و اصولی کمبود نیروی انسانی در آموزش و پرورش

استفاده از تجربه بین‌نسلی فرهنگیان و ایجاد پیوستگی تربیتی

جلوگیری از بیکاری فارغ‌التحصیلان فرهنگی‌زاده

کاهش هزینه‌های جذب و تربیت معلم جدید

حفظ کیفیت آموزشی در شرایط بحرانی نیروی انسانی

—

۴. راهکار اجرایی پیشنهادی

۱. ایجاد بانک اطلاعاتی از فرزندان فرهنگیان بازنشسته یا شاغل دارای مدرک دانشگاهی مرتبط (ترجیحاً کارشناسی و کارشناسی‌ارشد در رشته‌های مورد نیاز)
۲. بررسی و ارزیابی توانمندی‌های تخصصی، تدریسی و اخلاق حرفه‌ای این افراد از طریق مصاحبه و کارگاه‌های کوتاه‌مدت تربیتی
3. اعطای مجوز تدریس موقت (مثلاً یک‌ساله با قابلیت تمدید) در مناطق دچار کمبود معلم
4. استفاده از والدین فرهنگی به عنوان استاد راهنما یا ناظر تربیتی برای این افراد
5. در نظر گرفتن امتیازات ویژه در آزمون استخدامی رسمی برای این گروه، در صورت عملکرد موفق میدانی

—

۵. مزایا و نتایج مورد انتظار

بهره‌گیری از نیروی آماده به‌کار و تحصیل‌کرده بدون نیاز به هزینه‌های گزاف تربیت معلم

انتقال تجربه‌ معلمان باسابقه به نسل جدید فرهنگیان

افزایش انگیزه در خانواده‌های فرهنگی

بهبود شاخص‌های کیفیت آموزشی در مناطق بحرانی

تسهیل در مدیریت بحران کمبود نیرو با کمترین ریسک آموزشی

—

۶. نمونه عینی و تجربه میدانی (مطالعه موردی)
اینجانب دکتر حمیدرضا عباسی‌مقدم با ۳۰ سال سابقه خدمت در آموزش و پرورش منطقه ۱۴ تهران، دو فرزند پسر دارم که هر دو دارای مدرک کارشناسی‌ارشد در رشته تربیت بدنی هستند. این فرزندان از نوجوانی در کنار من، با محیط مدرسه، کلاس درس، اصول تربیتی، ارزشیابی، و ارتباط با دانش‌آموزان آشنا بوده‌اند. از نگاه حرفه‌ای، آنان معلمانی جوان اما دارای پشتوانه‌ای از تجربه میدانی هستند که می‌توانند فوراً در مدارس نیازمند شروع به کار کنند.

—

۷. پیشنهاد نهایی

پیشنهاد می‌شود کارگروهی در زیرمجموعه معاونت برنامه‌ریزی و نیروی انسانی وزارت آموزش‌وپرورش، مأمور تدوین دستورالعمل اجرایی این طرح گردد. همچنین پایلوت اجرای طرح در استان‌هایی با بحران شدید نیروی انسانی مانند سیستان‌و‌بلوچستان، خوزستان یا مناطق حاشیه تهران آغاز گردد تا مدل به‌صورت مرحله‌ای در کل کشور اجرا شود.

—

با تشکر و احترام
دکتر حمیدرضا عباسی‌مقدم
بازنشسته آموزش و پرورش – منطقه ۱۴ تهران ،متخصص مدیریت ،رییس سازمان نخبگان ورزشی جهان